Over het communicatievak

De zomer is voorbij. Nog vier maanden tot het einde van het jaar.

Het Groot Gemeentelijk Communicatieonderzoek is een longitudinaal onderzoek: sinds 1997 doen we hierover periodiek een online bevraging bij de communicatieverantwoordelijken van lokale overheden. De recentste editie ging door in 2026. Het onderzoek brengt inzicht in de communicatiematuriteit van lokale overheden: aantal communicatiemedewerkers, modellen voor de organisatie van de communicatiewerking, kanalenmix, communicatieplanning, profiel van de communicatiemedewerkers, … . Het onderzoek loopt in samenwerking met de VVSG (Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten) en Kortom, de beroepsvereniging voor overheids- en socialprofitcommunicatie.

Abstract How did human communication come about? The importance of shared intentions and good reputations Communication is not a uniquely human trait. Animals communicate as well, with each other and with us. But whereas animals communicate for their own sake, humans often inform others of issues the latter did not yet know. This altruistic form of communication offers immense benefits: it allows us to collaborate with our contemporaries and learn from our predecessors. Yet, the origin of altruistic communication is difficult to explain. After all, evolution is all about the survival and reproduction of the individual organism’s genes. Altruistic communication probably arose from ecological conditions that forced people to collaborate, first in smaller groups in which everyone knew each other, later in larger groups in which you did not know each other personally. Being perceived as a good team player became an essential asset, one that is deeply intertwined with communication. For much communication is aimed at creating and safeguarding this reputation; and rightly so, as this reputation is highly important for the success of one’s communication efforts.

Van grootste frustraties tot interessante trends en van handige checklists tot praktische werkmodellen: in het Handboek Communicatieadvies komt het allemaal aan bod. Karel A. Winkelaar schreef zijn handboek niet alleen voor communicatieadviseurs, maar juist ook voor opdrachtgevers, oftewel managers.

Competenties voor communicatieprofessionals bij de rijksoverheid zoals woordvoerder, communicatieadviseur en speechschrijver

In het VoRa-werkprogramma beschrijft de Voorlichtingsraad (VoRa) de plannen en ambities voor de periode 2026-2029. De VoRa is een ambtelijke adviesraad en het belangrijkste overlegorgaan over communicatie van de Rijksoverheid.

Logeion formuleert iedere twee jaar nieuwe communicatietrends. Hier vind je alles over de trends van 2024-2025.

Een onderzoek naar het woordvoerdersvak in Nederland. Over AI, werkdruk, salaris, de boardroom en de pers onder druk.

Zullen we eens een ongemakkelijke gedachte toelaten? Misschien is overheidscommunicatie de afgelopen jaren op veel punten slimmer geworden, maar niet altijd wijzer. We kunnen meer dan ooit sturen op bereik en AI helpt om informatie begrijpelijker te maken.

Hoe kan een communicatiedienst in een lokaal bestuur proactiever werken en vroeger betrokken worden? Lees hoe duidelijke rollen, processen, vertrouwen en AI-ondersteuning meer ruimte creëren.

Als communicatie-experts vanaf het begin aan tafel zitten, kunnen zij de rol vervullen van de kritische meedenker die het overzicht houdt.

In een wereld van algoritmes en online bubbels verdwijnen de ruimtes voor echte gesprekken. Wat betekent dat voor onze waarden, cultuur en democratie? Hoe creër

Als communicatie- of marketingprofessional herken je het vast: je doelgroep kent de voordelen van het gewenste gedrag, is zich bewust van de ernst van de huidige situatie, maar verandert diens gedrag niet..... Waarom handelen mensen niet naar wat ze weten? En hoe ga jij hier als professional mee om, zodat je jouw invloed versterkt?

Voorlichtingscampagnes en speciale lessen zijn geen wondermiddel. Effectieve preventie bij complexe gedragsvraagstukken onder jongeren, vraagt om meer dan alleen kennis en educatie.

A new study shows most colleagues still don’t know what communications does. Here’s how to fix the gap.

Hoe maak je de hele organisatie communicatief sterker? Ontdek tips en praktijkvoorbeelden in deze brochure.

Met beïnvloedingstechnieken is het mogelijk om gedrag veranderen, maar wat als je geweten begint te knellen? In dit artikel duiken we in de eeuwige strijd tusse

Hoe kom je dichter tot elkaar als de afstand eigenlijk onoverbrugbaar is? Hoogleraar socio-ecologische interactie Noelle Aarts heeft zich decennialang met die vraag beziggehouden. Recent nam ze afscheid van de universiteit.

De wereld om ons heen verandert snel. Dat heeft direct gevolgen voor hoe wij communiceren als overheid.

De nieuwste trendanalyse van Dienst Publiek en Communicatie uit 2025. Met trends en implicaties voor overheidscommunicatie.  Je kunt de PDF (met extra voorbeelden en bronvermeldingen) hier downloaden.

Polarisatie is niet langer een abstract begrip, het voelt als de dagelijkse realiteit. In het publieke debat lijkt het soms alleen nog over ‘wij’ tegen ‘zij’ te gaan, in een taal die de emotioneel …

p data-start="215" data-end="513"Veel organisaties zien luisteren vooral als middel om draagvlak te creëren of weerstand weg te nemen. Maar volgens Harrie van Rooij vraagt echt luisteren om een fundamenteel andere manier van communiceren. Zijn boek ‘Ik hoor wat je zegt’ gaat hierover. In zijn preview vertelt Van Rooij erover./p

Communicatie draait om duiden en verhelderen, maar wat als de boodschap schuurt met je eigen waarden, of die van je organisatie? In een tijd van polarisatie, protest en politieke wispelturigheid zijn moedige gesprekken over morele dilemma’s belangrijker dan ooit. In dit essay gaat Janine Harbers in op hoe je als communicatieprofessional je kompas richt als het ongemakkelijk wordt.

Dinsdag 22 april is het fte-overzicht van de directies Communicatie van de kerndepartementen en DPC van 2025 gepubliceerd. Dit overzicht wordt jaarlijks gepubliceerd om inzicht te geven in het aantal fte dat op de directies Communicatie werkzaam is. Dit overzicht bestaat uit de vaste medewerkers en de medewerkers met een tijdelijk dienstverband van 1 jaar of langer (zoals jaarcontracten of detacheringen). Wim van der Weegen (waarnemend voorzitter van de Voorlichtingsraad en directeur Communicatie, ministerie van Defensie) vertelt over het fte-overzicht van 2025.

Datagestuurd werken. De wens is in vrijwel elk visiestuk over het sociaal domein terug te lezen.

Guido Rijnja, jarenlang boegbeeld van overheidscommunicatie bij de Rijksoverheid, neemt binnenkort afscheid bij het ministerie van Algemene Zaken, waar ook de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) onder valt. Nu hij – bijna – met pensioen gaat, kijkt hij terug én vooruit: ‘We hebben niet te weinig communicatie, we hebben te weinig contact.’ Rijnja is een snelle prater én denker. Iemand die net zo gemakkelijk associeert als in hapklare soundbites uitserveert wat communiceren nu eigenlijk écht zou moeten zijn.

Communicatieteams bij gemeenten staan onder toenemende druk. Hoe komt dat en wat kunnen teams doen om die druk te verlagen?

Bereik najagen ten koste van betekenis en voorrang geven aan toon boven inhoud. Het resultaat? Communicatie die de reputatie schaadt.